19 maja – Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby
HBV i HCV – zmniejsz ryzyko zakażenia, zadbaj o swoich najbliższych

19 maja obchodzony jest Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby. Inicjatorami obchodów są organizacje pozarządowe, których celem jest popularyzowanie profilaktyki i informacji na temat wirusowych zapaleń wątroby. W Polsce obchody Światowego Dnia Wirusowego Zapalenia Wątroby zainaugurowało Stowarzyszenie Pomocy Chorym z HCV Prometeusze, stawiając sobie za cel zwiększenie świadomości społeczeństwa oraz zaangażowanie polityków w walkę z przewlekłym zapaleniem wątroby typu B i C, jak to ma miejsce w przypadku HIV/AIDS, malarii czy gruźlicy. Więcej informacji o projekcie, który wspiera m.in. Bristol-Myers Squibb, można znaleźć na stronach Stowarzyszenia: http://www.prometeusze.pl/

19 maja w Warszawie  odbędzie się konferencja prasowa pt.: „HCV i HBV – zmniejsz ryzyko zakażenia, zadbaj o swoich najbliższych”, zorganizowana przez Stowarzyszenie Pomocy Chorym z HCV „Prometeusze”. Konferencja zainauguruje obchody Światowego Dnia Wirusowego Zapalenia Wątroby. Tegoroczne hasło kampanii nawiązuje do niskiego poziomu wiedzy Polaków na temat wirusowych zapaleń wątroby i ma na celu zwrócenie uwagi na stan zdrowia naszych najbliższych.

W ramach tegorocznych obchodów rozdanych zostanie kilkadziesiąt tysięcy informatorów o WZW typu C i B, na uczelniach wyższych w największych miastach Polski wyświetlone zostaną plansze informujące o przesłaniu kampanii. Ponadto, w ramach kampanii, w sześciu miastach: Gdańsku, Gdyni, Łodzi, Krakowie, Poznaniu i Warszawie, możliwe będzie bezpłatne badanie krwi w kierunku zakażenia HBV oraz na obecność przeciwciał anty-HCV. Z badań skorzystać można od 19 maja do wyczerpania puli testów.

Jak wynika z raportu World Hepatitis Alliance (WHA), aż 500 mln ludzi na świecie (co 12 mieszkaniec naszego globu) choruje na wirusowe zapalenie wątroby typu B, bądź C, a większość z nich nie ma świadomości swojego zakażenia. Rocznie wirusy HCV i HBV zabijają ok. 1,5 miliona ludzi.
Wirusy zapalenia wątroby: typu C (HCV) oraz typu B (HBV) wywołują u człowieka zapalenie wątroby, które może przebiegać w postaci ostrego lub przewlekłego procesu zapalnego. Nieleczone WZW C oraz WZW B może prowadzić do marskości, niewydolności i raka wątroby, a w rezultacie - do śmierci.
Głównym źródłem zakażeń zarówno wirusem HCV jak i HBV są  zakażenia szpitalne (ok. 80%).
Do zakażenia wirusem HCV dochodzi podczas kontaktu z krwią i jej pochodnymi. Procedury  medyczne grożące przeniesieniem zakażenia to zabiegi dokonywane źle wysterylizowanym sprzętem. Procedury niemedyczne grożące przeniesieniem wirusa to: zabiegi tatuażu, przekłuwanie uszu i innych części ciała, zabiegi kosmetyczne, stosowanie narkotyków dożylnych.

W przypadku wirusa HBV drogi zakażenia są podobne. Poza zakażeniami krwiopochodnymi wirusem typu B można zakazić się poprzez wszystkie wydzieliny organizmu tj. ślinę, spermę, śluz szyjkowy. Wśród młodych osób w przedziale wiekowym 18-25 lat do zakażenia dochodzi poprzez kontakty seksualne, dożylne przyjmowanie narkotyków (wśród wszystkich zakażonych 40% stanowią narkomani). Wirusem HBV może zakazić się każdy, kto nie został przeciw niemu zaszczepiony.

Obecnie możliwość zakażenia wirusem HCV lub HBV w wyniku przetoczenia krwi została niemal w 100% wyeliminowana w związku z kwalifikacją dawcy dokonywaną przez lekarza oraz badaniami każdego dawcy w kierunku markerów wirusowych.

Kobiety w ciąży z infekcją HCV lub HBV mogą zakażać noworodki w czasie porodu, dlatego też wszystkie kobiety ciężarne powinny być badane w kierunku obecności we krwi przeciwciał HCV i przeciwciał HBV. Jeżeli kobieta jest zakażona HBV, to jej dziecko, oprócz standardowego szczepienia przeciwko WZW B, powinno dodatkowo, w pierwszej dobie po urodzeniu, otrzymać odpowiednią dawkę immunoglobuliny zawierającej przeciwciała anty-HBs.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B jest chorobą nieuleczalną, niemniej jednak zakażenia można uniknąć, bowiem przeciwko WZW B istnieje skuteczna szczepionka. Wdrożony w Polsce w latach 1989-1996  program obowiązkowych  szczepień noworodków oraz obowiązkowe szczepienia w grupach ryzyka pozwoliły zapanować nad rozprzestrzenianiem się wirusa HBV w Polsce i znacznie ograniczyć ilość nowych zakażeń. W latach 1979-1985 notowano średnio 15 785 nowych przypadków WZW typu B rocznie. Od 6 lat liczba zarejestrowanych przypadków jest mniejsza aniżeli 2000 rocznie.

Obecnie w Polsce dostępne są leki skutecznie działające na wirusa B, m.in. leki podawane doustnie, które działają bezpośrednio antywirusowo. W terapii chorych obowiązuje zasada: im bardziej zostanie stłumione namnażanie się wirusa, tym bardziej i gwałtownie maleje prawdopodobieństwo rozwoju niekorzystnych zmian w wątrobie, takich jak jej marskość i rak wątrobowo-komórkowy. Nie wszyscy zakażeni WZW B wymagają stosowania leków. Jednak zadecydować o tym może wyłącznie lekarz.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B jest jedną z najczęściej występujących chorób zakaźnych – szacuje się, że kontakt z wirusem miało 2 mld osób na świecie (1/3 populacji). W Polsce – według szacunków Polskiej Grupy Ekspertów HBV –  liczba zakażonych wynosi ok. 400 – 600 tys. osób. Wirus HBV jest 100 razy bardziej zakaźny niż wirus HIV i jest drugim co do częstości, po tytoniu, pojedynczym czynnikiem wywołującym raka. Podobnie jak w przypadku zakażeń wirusem HCV, również w tym przypadku zakażenie nie daje objawów charakterystycznych i najczęściej jest wykrywane przypadkowo. Niemniej, WZW typu B bardzo skutecznie zapobiega się poprzez szczepienia.

W przypadku wirusowego zapalenia wątroby typu C dostępne obecnie metody terapeutyczne umożliwiają wyleczenie zakażenia u ponad 50 % chorych. Standardowym leczeniem WZW typu C jest terapia skojarzona z zastosowaniem interferonu i rybawiryny. Skuteczność terapii zależy od stopnia zaawansowania choroby oraz genotypu wirusa. Gorzej odpowiadają na terapię pacjenci zakażeni genotypem 1 wirusa HCV, który jest najczęściej spotykanym w populacji genotypem. Na wirusa HCV jak dotąd nie wynaleziono szczepionki. Niezwykle istotna jest więc edukacja społeczna na temat dróg rozprzestrzeniania się wirusa i sposobów unikania zakażenia oraz badania przesiewowe anty –HCV.

W Polsce, wg danych Polskiej Grupy Ekspertów HCV, szacunkowa liczba zakażonych wirusem HCV może wynosić nawet 730 000 osób, z czego ok. 95% nie jest świadomych swojej choroby. Zakażenie wirusem HCV jest bardzo często określane jako „cicha epidemia” za względu na wieloletni bezobjawowy przebieg. Zwykle choroba rozpoznawana jest przypadkowo, często po wielu latach trwania zakażenia. Pacjent, u którego test anty-HCV jest dodatni, musi być koniecznie skierowany do poradni chorób wątroby na dodatkowe badania. Wirus zapalenia wątroby typu C został zaliczony do karcynogenów klasy I.

Zakażenia wirusami hepatotropowymi w tym HCV i HBV stanowią w chwili obecnej ogólnoświatowy problem kliniczny, epidemiologiczny i społeczny. Według szacunków WHO, przy baraku właściwej terapii, liczba zgonów spowodowanych WZW C i WZW B w najbliższych latach zwiększy się kilkukrotnie.